terugkeren>>

 
  NIET alle ouders zijn even begaan met hun kinderen. Soms weten ze niet waar hun zoon of dochter uithangt, wat hij of zij doet, of ze wel naar school gaan. Bij de jongste hervorming van het jeugdrecht werd daarom de jeugdrechters een middel in handen gegeven om ouders die onverschillig staan tegenover hun kinderen of die de situatie minimaliseren, een ouderstage op te leggen. Dat systeem is sinds 2 april van kracht. In elk gerechtelijk arrondissement is een instelling aangewezen om die ouderstage aan te bieden. In het gerechtelijk arrondissement Antwerpen is dat Elegast. Jeroen Peeters is co÷rdinator, Kristel Verschueren zal als projectmedewerker de ouderstage uitvoeren.



Hoe komen de mensen bij u?

Het parket kan mensen een ouderstage aanbieden. Dat is een vrijwillig aanbod. Als de jeugdrechtbank ouders doorverwijst, is het verplicht. Weigeren ze, dan kan er een boete of een gevangenisstraf tot zeven dagen volgen.



Wat houdt de ouderstage precies in?

Ze bestaat uit drie fasen. Eerst is er de kennismaking van 3 uur, verdeeld over twee gesprekken. Het eerste gesprek gebeurt bij de ouders thuis, om een zicht te krijgen op de situatie, hoe ze leven en omgaan met de kinderen. In een tweede gesprek leg ik het stappenplan uit dat we zullen volgen. Dan volgt de begeleiding van 24 uur.

Groepsgesprekken en individuele gesprekken wisselen elkaar af. De individuele gesprekken gebeuren bij de mensen thuis. Wat er in de gesprekken aan bod komt, hangt af van de problematiek die zich bij de ouders voordoet. Wat zeker aan bod komt, zijn de ouderlijke plichten en rechten, de burgerlijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid.

Wat aan bod kÓn komen is bijvoorbeeld: straffen en belonen, hoe met conflicten omgaan, opvoedingsvaardigheden, hoe communiceren met kinderen, non-verbale communicatie. Vooral de groepsdynamiek is belangrijk. Ze zullen ook oefeningen doen, er zal videomateriaal gebruikt worden. Wat in het groepsgesprek besproken is, koppel ik in de individuele gesprekken terug. Ik geef ook huiswerkopdrachten mee.

Dan volgen nog drie uur follow-up. Telkens met een maand tussen evalueren we hoe het loopt, of er nog vragen zijn. Als er dingen zijn waaraan nog gewerkt moet worden, verwijzen we door.



Hebt u intussen al ervaring?

Het parket heeft twee zaken doorgestuurd. Die dossiers zijn ondertussen zelfs al afgesloten. De ouders vonden dat ze geen ouderstage nodig hadden. Ik denk ook dat ze gelijk hadden. Het is nog zoeken welke ouders precies in aanmerking komen. Als het gaat om een eerste feit dat zich in een gezin voordoet, dan denk ik niet dat een ouderstage al gepast is. Ik werk ook liever met moeilijke dossiers. Dan kun je met die mensen echt een weg afleggen. De zaak die door de jeugdrechtbank is doorverwezen, loopt nog. In dit geval gaat het om een ouder die de probleemsituatie van haar kind minimaliseert, die een gebrek aan inzicht heeft.



Waren die ouders niet geschokt dat ze te horen hadden gekregen dat ze eigenlijk niet goed bezig waren als ouder?

Dat viel erg mee, want ik denk dat het parket en de jeugdrechtbank het op een positieve manier had voorgesteld en niet als straf. Maar het is een dubbel gevoel. De ouders die door het parket waren doorgestuurd, vonden dat ze het niet nodig hadden. De ouder die door de jeugdrechtbank was doorgestuurd, zou ook afgehaakt hebben als het een vrijwillig aanbod was geweest. Maar voor die ouder was het verplicht. De wil om er dan maar het beste van te maken is er wel, maar het is niet van harte. Je moet als begeleidster kunnen omgaan met weerstand en die kunnen ombuigen tot werkbare weerstand.



Het gaat om ouders die niet veel belangstelling meer hebben voor hun kinderen. Willen zij die ouderstage en die huiswerkopdrachten wel doen?

Het is niet mijn bedoeling om hen te straffen, wel om een positieve wending aan hun taak als ouder te geven. Als ouders opvoedingsproblemen ervaren, dan zijn er allerlei mogelijkheden om hulp te krijgen, zoals thuisbegeleiding, maar dat is voor gemotiveerde ouders. De jeugdrechter heeft nu een middel om een groep ouders te bereiken die hij anders niet bereikt.

Ouders hebben soms het gevoel dat ze niet veel meer in de pap te brokken hebben. Het is belangrijk om mensen bewust te maken dat ze dingen in een bepaalde richting kunnen sturen door het op een andere manier aan te pakken.



Hebt u zich gebaseerd op voorbeelden uit het buitenland?

Nee. De overheid heeft een kader gegeven: aantal uren, welke elementen er moesten inzitten. Voor de invulling baseer ik mij op mijn opleiding en mijn ervaring. De eerste vraag die ouders stellen is: hebt u zelf kinderen? Dat ik er heb, stelt hen blijkbaar gerust.



Ook de magistratuur had kritiek op die ouderstage. Zullen ze wel ouders doorsturen?

Antwerpse jeugdrechters staan altijd open voor nieuwe projecten en op de eerste rij om nieuwe dingen uit te proberen. Ze zijn vragende partij om een zo breed mogelijke waaier van mogelijkheden te hebben om uit te kiezen, en dit is weer een element extra.